برداشت عدس و زمان و تاریخ برداشت عدس
در زمانی که 90 درصد غلاف های عدس به رنگ قهوه ای روشن مایل به زرد تغییر یابند، گیاه عدس آماده برداشت است. تأخیر در زمان برداشت باعث ریزش غلاف و دانه ها می شود. به سبب تیپ بوته نیمه ایستاده یا خوابیده توده های محلی، امکان برداشت مکانیزه آنها میسر نیست. ولی ارقام اصلاح شده با تیپ بوته ایستاده و مناسب کاشت پاییزه مانند ارقام کیمیا، گچساران و بیله سوار را با موور و با کاتربار و همچنین کمباین در اراضی مسطح می توان برداشت کرد.
زمان برداشت عدس
زمانی که 90 درصد غلاف های عدس به رنگ قهوه ای روشن مایل به زرد تغییر یابند، عدس آماده برداشت است. تأخیر در زمان برداشت، ریزش غلاف یا دانه ها را بسیار افزایش می دهد.
روش برداشت عدس
کلیه توده های محلی دارای تیپ بوته نیمه ایستاده یا گسترده هستند که مانع برداشت مکانیزه آنها می شود. باتوجه به تیپ بوته ایستاده رقم های عدس گچساران و کیمیا و بیله سوار می توان آنها را با موور یا کاتربار در اراضی تسطیح شده برداشت کرد.
انبارداری عدس
نیاز است درصد رطوبت بذر عدس در زمان انبارکردن بین 10 تا 12 درصد باشد. از انبارکردن بذور عدس در انبارهای گرم و مرطوب و بدون تهویه خودداری شود. در صورت آلوده بودن بذور عدس به سوسک چهارنقطه ای حبوبات، با استفاده از 5/0 گرم در مترمکعب فسفین (معادل 5/1 گرم در مترمکعب فسفید آلومینیوم) در مدت 72 ساعت گازدهی میت وان آن را کنترل کرد.
چگونه می توانیم تولید عدس را افزایش دهیم؟
پیشرفت های علمی و دستاوردهای تحقیقاتی زیادی در سال های اخیر توسط محققان به دست آمده است که اگر کشاورزان از این دستاوردها استفاده کنند، خواهند توانست عملکرد را افزایش دهند. از جمله این دستاوردها می توان به نکات زیر اشاره کرد: تغییر زمان کاشت، جایگزین کردن آیش، مکانیزه کردن عملیات کاشت و داشت و برداشت، مدیریت علف های هرز، استفاده معقول از مواد شیمیایی و کودهای زیستی، مدیریت فوزاریوم، و استفاده از ارقام زراعی برای شرایط دیم.
مدیریت تولید بذر ارقام اصلاح شده
درحال حاضر ارقام مختلفی از عدس اصلاح و معرفی شده اند که این امر وجود صنعت بذر را ضروری ساخته است؛ ولی بیشتر مناطق توده های بومی عدس را کشت می کنند. اصول تولید بذر عدس شامل موارد زیر است:
اجزای تشکیل دهنده برنامه تولید بذر
برنامه های تولید بذر دو جزء اصلی دارند. اولین جزء، تکثیر، فرآوری، انبارداری و کنترل کیفی بذر و جزء دوم توزیع بذر است. هر دو جزء بایستی توسط بخش خصوصی (تأسیس شرکت های تولید بذور حبوبات دیم) یا توسط بخش دولتی یا با مشارکت هر دو بخش صورت پذیرد. تشخیص ارقام در تکثیر بذر یک مهارت مهم محسوب می شود.
طبقات بذر خالص شامل بذر اصلاحگر (پرورشی)، بذر پایه (مادری) و بذر گواهی شده است. برای تولید بذر گواهی شده عدس باید زمینی انتخاب شود که عاری از هرگونه مشکل شوری، آلودگی به نماتد، علف های هرز، و آب گرفتگی باشد و در فصل زراعی قبل زیر کشت عدس نبوده باشد.
در ضمن، خاک این مزارع هم باید عاری از بیماری باشد، زیرا برخی بیماری ها مانند برق زدگی و فوزاریوم از جمله بیماری های خاکزی هستند. بنابراین تولید بذور در چنین مزارعی را بایستی مردود اعلام کرد.